Veelgestelde vragen over stotteren (FAQ)

Hoe komt het dat mijn kind stottert? 

Kinderen die stotteren hebben een aangeboren aanleg om te stotteren. Dat betekent niet dat er ook iemand anders in de familie stottert of gestotterd heeft, al kan dat wel voorkomen.

Naast deze aanleg spelen ook andere factoren een rol. Zo kunnen een grote sprong in de spraak- en taalontwikkeling, vermoeidheid, emoties of bepaalde omstandigheden ervoor zorgen dat het stotteren tijdelijk meer of minder aanwezig is. Daarom verloopt stotteren vaak in periodes waarin het afwisselend toeneemt en afneemt.

Mijn kind is beginnen stotteren. Moet ik al snel actie ondernemen of wacht ik beter af? 

Stotteren is geen normale fase in de spraak- en taalontwikkeling. Wanneer een kind begint te stotteren, is het belangrijk om de ontwikkeling van het spreken goed op te volgen.

Sommige kinderen herstellen spontaan, terwijl het stotteren bij andere kinderen verder evolueert. Omdat het moeilijk te voorspellen is welk verloop het stotteren zal nemen, is het zinvol om tijdig advies in te winnen bij een logopedist-stottertherapeut.

Een eerste onderzoek betekent niet automatisch dat therapie nodig is.  Tijdens het onderzoek worden zowel risicofactoren als positieve signalen in kaart gebracht. Op basis daarvan wordt samen bekeken welke opvolging het meest aangewezen is.

Maak je je zorgen over het spreken van je kind? Wacht dan niet te lang met het zoeken van advies. Een onderzoek kan vaak al wat duidelijkheid scheppen.

Waarom gaat het stotteren telkens op en af?

Het is typisch dat stotteren niet altijd even sterk aanwezig is. Verschillende factoren kunnen ervoor zorgen dat het stotteren tijdelijk toeneemt of afneemt.

Een grote sprong in de spraak- en taalontwikkeling, vermoeidheid, spanning of veranderingen zoals de start op school, zindelijkheidstraining of een nieuwe gezinssituatie kunnen een invloed hebben. Ook de omstandigheden van een gesprek en de reacties van de omgeving spelen mee.

Belangrijk om te weten: deze factoren veroorzaken geen stotteren, maar kunnen er wel invloed op hebben. Hoe sterk die invloed is, verschilt van kind tot kind.

Kan het stotteren vanzelf over gaan? 

Ja, spontaan herstel is mogelijk. Vaak gebeurt dit binnen de eerste zes maanden tot een jaar nadat het stotteren begonnen is. De stottermomenten worden dan geleidelijk minder frequent, minder gespannen en gaan meer lijken op normale onvloeiendheden.

De aanleg om te stotteren blijft echter aanwezig. Daarom is een waakzame opvolging belangrijk. Tijdens een onderzoek brengen we de verschillende risicofactoren in kaart en bekijken we samen of opvolging of therapie aangewezen is.

Helpt therapie mijn kind volledig van het stotteren af? 

Een perfecte vloeiendheid zonder stottermomenten is geen doel binnen therapie.Door de aangeboren aanleg zullen kinderen die stotteren vaak meer onvloeiendheden vertonen dan leeftijdsgenoten die niet stotteren. Dat hoeft geen probleem te zijn.

Communicatie gaat immers over veel meer dan vloeiend spreken. In therapie versterken we de spreekvaardigheden van je kind en leren we omgaan met moeilijke stottermomenten, uitdagende spreeksituaties en reacties van anderen. 

Hoe reageer ik best op het stotteren van mijn kind?  

Het is begrijpelijk dat het stotteren van je kind gevoelens van ongerustheid, frustratie of angst kan oproepen. Toch is het belangrijk om zo rustig en neutraal mogelijk te reageren. Spreken moet aangenaam blijven, ook wanneer het niet altijd vlot verloopt.

Enkele belangrijke tips:

• Focus op wat je kind vertelt, niet op hoe het iets zegt.
• Geef je kind voldoende tijd om uit te spreken. 
• Kijk je kind rustig aan en toon geduld.
• Vul geen woorden of zinnen aan.
• Vermijd goedbedoelde adviezen zoals “denk eerst na”, “adem eens diep in”, “wordt nu eens rustig” of “probeer nog eens”.
• Bespreek je eigen bezorgdheden liever met anderen en toon deze niet aan je kind.

Een rustige en accepterende houding helpt je kind om zelf ook ontspannen met het stotteren om te gaan.

Hoe praat ik best met mijn kind dat stottert?  

Je praat op een goede manier met je kind wanneer het zich prettig voelt tijdens het gesprek.

Meestal gaat het dan om heel eenvoudige, logische zaken. 

Bijvoorbeeld: 

• Praat op het niveau van je kind, gebruik eenvoudige woorden en zinnen.
• Aanvaard eventuele spraak- en taalfoutjes en heb vooral aandacht voor de inhoud van de boodschap.
• Zorg voor een rustige, aangename sfeer en maak tijd om met volle aandacht te luisteren naar wat je kind vertelt. Laat merken dat je het fijn vindt wanneer je kind dingen met je deelt. 
• Praat zelf niet te snel en laat voldoende tijd om te antwoorden.
• Stel niet te veel vragen na elkaar.
• Geef je kind niet voortdurend de ‘opdracht’ om iets te vertellen.

Kan ik met mijn kind over stotteren praten? Hoe pak ik dit best aan? 

Ja. Stotteren hoeft geen taboe te zijn. Wanneer je merkt dat je kind zich bewust is van het stotteren of er zelf vragen over stelt, kan je daar op een open en neutrale manier over praten.

Laat merken dat je geduldig luistert en dat je het spreken van je kind aanvaardt, ook wanneer het soms moeilijk verloopt. Erken dat spreken af en toe lastig kan zijn en moedig je kind aan om te blijven praten, zonder druk uit te oefenen. Zo ervaart je kind dat het altijd mag vertellen wat het wil zeggen, ongeacht hoe vlot het spreken verloopt. 

Wat vertel ik mijn kind over een eerste onderzoek? 

Bij jonge kinderen verloopt een eerste onderzoek op een speelse en ontspannen manier. Terwijl de ouders vertellen, kan het kind spelen of rustig wennen aan de omgeving. Eén therapeut sluit geleidelijk aan bij het spel om het spreken te observeren. De meeste ouders vertellen hun kind vooraf dat ze samen ergens naartoe gaan om wat te spelen en te praten. Dat is vaak een fijnere uitleg dan te spreken over een “praatdokter” of iemand die gaat oefenen op praten.

Stottert mijn kind meer omdat wij thuis meerdere talen spreken? 

Meertaligheid veroorzaakt geen stotteren. Een meertalige spraak- en taalontwikkeling verloopt wel anders dan een eentalige ontwikkeling en gaat vaak gepaard met meer normale onvloeiendheden.

Bij kinderen die een aanleg hebben om te stotteren, kan een meertalige opvoeding soms een bijkomende uitlokkende factor zijn. Meertaligheid blijft echter een grote meerwaarde. Samen bekijken we hoe we voldoende structuur en duidelijkheid kunnen bieden in het taalaanbod, zodat het stotteruitlokkende effect wat kan verminderen.

Wordt stottertherapie terugbetaald door het ziekenfonds? 

Wanneer stotteren wordt vastgesteld, kan met een voorschrift van een gespecialiseerde arts (zoals een NKO-arts, kinderarts, …) een aanvraag voor terugbetaling worden ingediend bij het ziekenfonds. De terugbetaling geldt voor een bepaald aantal (128) therapiesessies. 

Een onderzoek dat niet gevolgd wordt door therapie, komt niet in aanmerking voor terugbetaling via het RIZIV. 

Wanneer het aantal terugbetaalde sessies is opgebruikt, zijn er afhankelijk van het ziekenfonds soms nog mogelijkheden via de aanvullende verzekering.

Meer informatie vind je ook terug bij tarieven en terugbetaling.